Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
คันถรจนาจารย์ (อ่านว่า คันถะรดจะนาจาน) แปลว่า อาจารย์ผู้แต่งคัมภีร์, อาจารย์ผู้แต่งตำรา ใช้เรียกภิกษุที่เป็นนักปราชญ์ ฉลาดรู้ในคัมภีร์ รู้แจ้งคำสอนทางพระพุทธศาสนา และเชี่ยวชาญทางอักษรศาสตร์ ได้แต่งตำราหรือหนังสือที่อธิบายขยายความที่ยากในพระไตรปิฎกให้เข้าใจง่ายขึ้น พร้อมทั้งแสดงความคิดเห็นบ้าง ข้อวินิจฉัยบ้างไว้ส่วนหนึ่ง เรียกว่า พระคันถรจนาจารย์
คันถรจนาจารย์ เรียกย่อยออกไปอีกเป็น พระอรรถกถาจารย์ คือผู้แต่งคัมภีร์อรรถกถาบ้างพระฎีกาจารย์ คือผู้แต่งคัมภีร์ฎีกาบ้าง
พระสาวกผู้จดจารึกคำสอนและสรรสร้างงานอธิบายพุทธพจน์ แบ่งแยกลดหลั่นเป็นลำดับชั้นนับแต่อรรถกถาลงมา ซึ่งพระสาวกผู้รจนาคัมภีร์ในชั้นนี้ได้รับการขนานนามว่าพระคันถรจนาจารย์ และเมื่อท่านเหล่านั้นครั้นรจนาคัมภีร์สำเร็จแล้วก็ได้จารึกนามของตนไว้ก็มี มิได้จารึกนามของตนไว้ก็มี บางทีท่านเหล่านั้นก็ถูกนำชื่อหรือผลงานมาอ้างอิงในวรรณกรรมของพระคันถรจนาจารย์รุ่นหลัง ๆ เช่น พระมหาปทุมเถระ พระมหาสุมัตเถระ ชื่อของพระสาวกผู้รจนาคัมภีร์จักมีปรากฏพร้อมกับรายชื่อคัมภีร์ผลงานของท่าน
ประวัติคัมภีร์มีความเป็นมาแตกต่างกันออกไป ซึ่งพระคันถรจนาจารย์ทั้งหลายได้รจนาคัมภีร์ขึ้น เพราะความการุญ เอื้ออาทร หรือเพราะได้รับคำกล่าวชักนำให้เห็นประโยชน์ที่จะพึงมีทั้งแก่ตนและปัจฉิมชนตาชน เพื่ออธิบายพุทธดำรัสให้พาลปโพธชนได้ซาบซึ้งในธรรมรส อรรถรส จนสามารถน้อมนำไปประพฤติปฏิบัติ สร้างสรรค์ประโยชน์สุขให้เกิดทั้งแก่ตนเอง หมู่ญาติมิตร และบริวารชน
- ขอขอบคุณข้อมูลจาก วิกิพีเดียบทความ คันถรจนาจารย์ ซึ่งบทความนี้คัดลอกมาจากวิกิพีเดียและนำมาใช้ภายใต้สัญญา GFDL