ฟอร์มัลดีไฮด์

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

ฟอร์มัลดีไฮด์ (formaldyhyde) และสารประกอบของฟอร์มัลดีไฮด์ ได้ถูกนำไปใช้ในอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น สารเหนียวสำหรับผลิตไม้อัด แผ่นผงไม้อัด การผลิตยาง ฟิล์มถ่ายรูป หนัง วัตถุระเบิด สีย้อม สารประทินผิว น้ำยาดองศพ ดองเนื้อเยื่อต่างๆ เป็นต้น ฟอร์มัลดีไฮด์ เป็นสารไม่มีสี ติดไฟง่ายที่อุณหภูมิห้อง การสัมผัสกับสารนี้ในการทำงานมักเกี่ยวข้องกับฟอร์มาลิน ซึ่งเป็นสารประกอบที่มี ฟอร์มัลดีไฮด์เป็นส่วนประกอบร้อยละ 30-50 โดยน้ำหนัก

ฟอร์มัลดีไฮด์ เป็นสารมลพิษที่สำคัญเกี่ยวข้องกับคุณภาพอากาศในอาคาร เนื่องจากสารนี้ได้ถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวางกับวัสดุก่อสร้างและสิ่งตกแต่งภายใน วัสดุที่เป็นแหล่งที่มาของฟอร์มัลดีไฮด์ที่สำคัญได้แก่ ไม้อัดและผลิตภัณฑ์ที่ทำจากไม้อัด โฟมที่ใช้ทำฉนวนกันความร้อน ผลิตภัณฑ์กระดาษไฟเบอร์กลาส ผ้าม่านและพรมปูพื้น ฟอร์มัลดีไฮด์ยังใช้เป็นส่วนผสมของสารเคลือบผิวเฟอร์นิเจอร์และโต๊ะตู้ต่างๆ รวมทั้งพื้นผนังที่ทำด้วยไม้ ฟอร์มัลดีไฮด์ที่พบในอาคาร อาจมีผลกระทบที่สำคัญคือ ระคายเคืองตา และระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อทางเดินหายใจส่วนบน และระคายเคืองผิวหนัง ทำให้เกิดอาการภูมิแพ้และหอบหืด นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระดูและการเจริญพันธุ์อีกด้วย

[แก้ไข] ลักษณะอาการ

การสัมผัสฟอร์มัลดีไฮด์ทำให้เกิดอาการดังนี้

อาการเฉียบพลัน คือ แสบตาและระคายเคืองในทางเดินหายใจ ทำให้เกิดอาการอักเสบ มีอาการไอ แน่นหน้าอกหอบคล้ายเป็นหืด อาจถึงขั้นเป็นปอดอักเสบ หรือปอดบวมน้ำเฉียบพลัน

อาการพิษเรื้อรัง ได้แก่ โรคมะเร็งโพรงจมูก มะเร็งคอหอยส่วนจมูก และทำให้เกิดอาการระคายเคืองอย่างมากต่อผิวหนัง

[แก้ไข] การวินิจฉัยโรค

อาศัยการซักประวัติ และในรายโรคหืด ใช้การทดสอบเร้า (Formaldehyde provocation test) ซึ่งจะเป็นผลบวก

[แก้ไข] การควบคุมป้องกัน

1. หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสารฟอร์มัลดีไฮด์ ถ้าจำเป็นต้องสัมผัสให้ใช้เครื่องป้องกันอันตรายส่วนบุคคล เช่น หน้ากากป้องกันทางเดินหายใจ สวมถุงมือ กระบังหน้า

2. ผู้ที่เป็นภูมิแพ้ไม่ควรทำงานกับสารฟอร์มัลดีไฮด์

3. จัดให้มีระบบระบายอากาศที่เพียงพอในสถานที่ทำงานและระบบดูดอากาศเฉพาะที่

4. หาสารอื่นที่มีพิษน้อยกว่ามาทดแทน เช่น ใช้สาร glutaraldehyde แทน

5. เฝ้าคุมสิ่งแวดล้อมเป็นประจำ เพื่อตรวจหาความเข้มข้นของฟอร์มัลดีไฮด์ในอากาศ

---

ข้อมูลจาก

- ศูนย์อาชีวอนามัยมาบตาพุด จ.ระยอง กองอาชีวอนามัย กรมอนามัย