วันสุขบัญญัติ

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

          28 พฤษภาคม เป็น “วันสุขบัญญัติแห่งชาติ” สืบเนื่องจากวันที่ 28 พ.ค. 2539 คณะรัฐมนตรีได้ลงมติเห็นชอบอนุมัติสุขบัญญัติแห่งชาติและประกาศให้ดำเนินการเผยแพร่แก่ประชาชนต่อไป

[แก้ไข] ความหมายของสุขบัญญัติ

          สุขบัญญัติ หมายถึง ข้อกำหนดที่เด็กและเยาวชน ตลอดจนประชาชนทั่วไปพึงปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอจนเป็นสุขนิสัย เพื่อให้มีสุขภาพดีทั้งร่างกาย จิตใจ และสังคม ดังนั้น การส่งเสริมสุขบัญญัติจึงเป็นกลวิธีหนึ่งในการสร้าง เสริมและปลูกฝังพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ เพื่อให้เด็ก เยาวชน และประชาชนปฏิบัติเพื่อนำไปสู่การมีสุขภาพที่ดีได้

[แก้ไข] ความเป็นมาของสุขบัญญัติ

          ในยุคปัจจุบัน เทคโนโลยีสมัยใหม่ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของผู้คนมากขึ้น ทำให้วิถีการดำเนินชีวิตต้องเปลี่ยนไป จะเห็นได้ว่า คนไทยประสบปัญญหาสุขภาพ โดยเฉพาะโรคที่ไม่ติดต่อมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นอย่างน่าเป็นห่วง ในขณะที่ปัญหาโรคติดต่อที่สำคัญกลับกลายพันธุ์รักษาให้หายขาดได้ยากขึ้น อันมีสาเหตุมาจากปัจจัยด้านพฤติกรรมสุขภาพและปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่ไม่เอื้อ ล่าสุดข้อมูลสถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2540 ระบุว่าคนไทยตายด้วยโรคหัวใจและหลอดเลือดมากเป็นอันดับหนึ่ง

          จากเป้าหมายของแผนพัฒนาการสาธารณสุข ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2540 -2544) สาขาพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ และการพึ่งพาตนเองด้านสาธารณสุข ทำให้กองสุขศึกษา สำนักงานปลัดกระทรวงธารณสุขร่วมกับนักวิชาการด้านสาธารณสุขจากหน่วยงานต่างๆ จัดทำเป็นข้อกำหนดทางด้านสุขภาพที่จำเป็น และปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอจนเป็นสุขนิสัย เพื่อให้มีสุขภาพดี เรียกว่า สุขบัญญัติแห่งชาติ มีทั้งหมด 10 ประการ ได้แก่

[แก้ไข] สุขบัญญัติแห่งชาติ 10 ประการ

1. ดูแลรักษาร่างกายและของใช้ให้สะอาด

• อาบน้ำให้สะอาดทุกวัน อย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง
• สระผมอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 ครั้ง
• ตัดเล็บมือเล็บเท้าให้สั้นอยู่เสมอ
• ถ่ายอุจจาระให้เป็นเวลาทุกวัน
• ใส่เสื้อผ้าที่สะอาด ไม่อับชื้น และให้อบอุ่นเพียงพอ
• จัดเก็บของใช้ให้เป็นระเบียบ

2. รักษาฟันให้แข็งแรง และแปรงฟันทุกวันอย่างถูกวิธี

• แปรงฟันทุกวันอย่างถูกวิธี อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เวลาเช้า และก่อนนอน
• เลือกใช้ยาสีฟันและฟลูออไรด์
• หลีกเลี่ยงการกินลูกอม ลูกกวาด ท็อฟฟี่ หรือขนมหวานเหนียว
• ตรวจสุขภาพในช่องปาก อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
• ห้ามใช้ฟันกัดขบของแข็ง

3. ล้างมือให้สะอาดก่อนรับประทานอาหารและหลังการขับถ่าย

• ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งก่อนและหลังการเตรียม ปรุง และรับประทานอาหาร
• ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งหลังการขับถ่าย

4. กินอาหารสุก สะอาด ปราศจากสารอันตราย และหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด สีฉูดฉาด

• เลือกซื้ออาหารสด สะอาด ปลอดสารพิษ โดยคำนึงถึงหลัก 3 ป คือ ประโยชน์ ปลอดภัย ประหยัด
• ปรุงอาหารที่ถูกสุขลักษณะ และใช้เครื่องปรุงรสที่ถูกต้อง โดยคำนึงถึงหลัก 3 ส คือ สงวนคุณค่า สุกเสมอ สะอาดปลอดภัย
• กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย และกินให้ถูกหลักโภชนาการทุกวัน
• กินอาหารปรุงสุกใหม่ และใช้ช้อนกลางในการกินอาหารร่วมกัน
• หลีกเลี่ยงการกินอาหารสุกๆ ดิบๆ หรืออาหารรสจัด ของหมักดอง หรือ อาหารใส่สีฉูดฉาด
• ดื่มน้ำสะอาด อย่างน้อยวันละ 8 แก้ว

5. งดสูบบุหรี่ สุรา สารเสพย์ติด การพนัน และการสำส่อนทางเพศ

• งดสูบบุหรี่
• งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกชนิด
• ไม่เสพสารเสพย์ติดทุกประเภท
• งดเล่นการพนันทุกชนิด
• งดการสำส่อนทางเพศ

6. สร้างความสัมพันธ์ในครอบครัวให้อบอุ่น

• ทุกคนในครอบครัว ช่วยกันทำงานบ้าน
• ปรึกษาหารือ และแสดงความคิดเห็นร่วมกัน
• เผื่อแผ่น้ำใจให้กันและกัน
• ทำบุญ และได้ทำกิจกรรมสนุกสนานร่วมกัน

7. ป้องกันอุบัติภัยด้วยการไม่ประมาท

• ระมัดระวังในการป้องกันอุบัติภัยภายในบ้าน เช่น ไฟฟ้า เตาแก๊ส ของมีคม จุดธูปเทียนบูชาพระ และไม้ขีดไฟ เป็นต้น
• ระมัดระวังในการป้องกันอุบัติภัยในที่สาธารณะ เช่น ปฏิบัติตามกฏแห่งความปลอดภัยจากการจราจรทางบก ทางน้ำ ป้องกันอันตรายจากโรงฝึกงาน ห้องปฏิบัติการ เขตก่อสร้าง หลีกเลี่ยงการชุมนุมห้อมล้อม ในขณะเกิดอุบัติภัย

8. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพประจำปี

• ออกกำลังกายอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ครั้ง
• ออกกำลังกายและเล่นกีฬาให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและวัย
• ตรวจสุขภาพประจำปี

9. ทำจิตใจให้ร่าเริงแจ่มใสอยู่เสมอ

• พักผ่อนและนอนหลับให้เพียงพอ
• จัดสิ่งแวดล้อมทั้งในบ้าน และที่ทำงานให้น่าอยู่ หรือน่าทำงาน
• มองโลกในแง่ดี ให้อภัย และยอมรับในข้อบกพร่องของคนอื่น
• เมื่อมีปัญหาไม่สบายใจ ควรหาทางผ่อนคลาย

10. มีสำนึกต่อส่วนรวมร่วมสร้างสรรค์สังคม

• มีการกำจัดขยะในบ้าน และทิ้งขยะในที่รองรับ
• หลีกเลี่ยงการใช้วัสดุอุปกรณ์ที่ก่อให้เกิดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม เช่น โฟม พลาสติก และสเปรย์ เป็นต้น
• มีและใช้ส้วมที่ถูกสุขลักษณะ
• มีการกำจัดน้ำทิ้งในครัวเรือนและโรงเรียนด้วยวิธีที่ถูกต้อง
• ใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด
• อนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อม เช่น ชุมชน ป่า น้ำ และสัตว์ป่า เป็นต้น

         การปฏิบัติตามสุขบัญญัติแห่งชาติจะเป็นบรรทัดฐานสำคัญสำหรับสร้างเสริมและปลูกฝังพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง ให้เกิดขึ้นกับประชาชนตานโยบายการสุขศึกษาแห่งชาติ เพื่อให้เยาวชนและประชาชนทั่วไปยึดเป็นแนวทางปฏิบัติขั้นพื้นฐานเพื่อการมีสุขภาพอนามัยที่ดี รัฐบาลจึงกำหนดให้วันที่ 28 พฤษภาคมของทุกปี เป็นวันสุขบัญญัติแห่งชาติ เพื่อเป็นการสร้างสุขบัญญัติที่ดีของคนไทยทั้งประเทศ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

- ศูนย์กลางความรู้แห่งชาติ

- สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชัยภูมิ

- สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง

- อักษรดอทคอม

ภาพประกอบจาก ศูนย์กลางความรู้แห่งชาติ