โครงการอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวง

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

อ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.ลำปาง อีกหนึ่งโครงการที่ยังผลแก่อาชีพของราษฏร

          อ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวง เป็นโครงการที่ นายบุญเท่ง วงศ์ทอง ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 5 บ้านทุ่งกล้วย ตำบลบ้านเอื้อม อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ได้มีหนังสือขอพระราชทานพระมหากรุณาธิคุณ ในการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของราษฎร ซึ่งขาดแคลนน้ำสำหรับทำการเกษตร และขอให้ทรงรับไว้เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ซึ่งกรมชลประทานโดยสำนักชลประทานที่ 2 ได้พิจารณาแล้วเห็นว่า โครงการอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวงมีความเหมาะสมที่จะดำเนินการได้ในลักษณะงานชลประทานขนาดเล็ก ขนาดความจุประมาณ 1,000,000 ลูกบาศก์ เมตร ซึ่งจะสามารถส่งน้ำช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกได้ ประมาณ 2,000 ไร่

          ต่อมาสำนักราชเลขาธิการ ได้นำความกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าละอองธุลีพระบาทแล้ว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับโครงการอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวง ไว้เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตามหนังสือสำนักราชเลขาธิการ ที่ รล 00055.4/430 ลงวันที่ 10 มกราคม 2547

          โครงการอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวง ตั้งอยู่ที่บ้านทุ่งกล้วย หมู่ที่ 5 ตำบลบ้านเอื้อม อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง มีเป้าหมายเพื่อให้เป็นแหล่งน้ำบรรเทาความเดือดร้อนในการขาดแคลนน้ำสำหรับทำการเกษตรและอุปโภค-บริโภค ของราษฎร ได้อย่างเพียงพอตลอดปีและมีประสิทธิภาพทั้งนี้เนื่องจากสภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบสูงเชิงเขา มีแหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญ คือ ลำห้วยแม่ต๋ำหลวง ไหลผ่านหมู่บ้านทุ่งกล้วย ซึ่งพื้นที่ส่วนใหญ่ใช้เป็นที่อยู่อาศัยและทำการเกษตรและราษฎรในพื้นที่ส่วนใหญ่มีอาชีพทำการเกษตร เพาะปลูก และเลี้ยงสัตว์ พื้นที่เพาะปลูกในฤดูฝน คือ ข้าว ในฤดูแล้งจะเป็นข้าวโพดและถั่วชนิดต่าง ๆ

          โครงการอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวง เป็นทำนบดิน ขนาด สันทำนบกว้าง 8.00 ม. ยาว 139.00 ม. สูง 20.00 ม. จำนวน 1 แห่งมีทางระบายน้ำล้นแบบรางเทคอนกรีตเสริมเหล็ก ขนาดสันกว้าง 8.00 ม. ยาว 250.00 ม. พร้อมท่อส่งน้ำ ขนาดท่อ 0.60 ม. ยาว 90.00 ม. จำนวน 1 แห่งท่อแยก ขนาด 0.40 ม. ยาว 30.00 ม. จำนวน 1 แห่งโครงการนี้อยู่ในแผนงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ใช้งบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) จำนวน 21,750,000.- บาท

          ประโยชน์ที่ได้รับมีพื้นที่เพาะปลูกของราษฎรทั้งหมด 7 หมู่บ้านได้อย่างทั่วถึงโดยในฤดูฝนครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 2,600 ไร่ และในฤดูแล้งประมาณ 600 ไร่ โดยมีราษฎรจำนวน 740 ครัวเรือน ประชากร 2,856 คน ได้รับประโยชน์โดยตรง

          อ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำหลวง เริ่มเก็บกักน้ำตั้งแต่ต้นปี พ.ศ. 2549 ที่ผ่านมาและราษฎรในพื้นที่ได้ทำการเพาะปลูกอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน มีการรวมกลุ่มเกษตรกรจัดตั้งเป็นกลุ่มผู้ใช้น้ำของอ่างเก็บน้ำแห่งนี้ มีพื้นที่ประมาณ 3,000 ไร่อย่างชัดเจนและนอกจากนี้ก็ยังมีแผ่นในการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำของกรมชลประทาน ในปี พ.ศ. 2551 ขึ้นมาอีกเพิ่มเติมในพื้นที่การใช้น้ำจากฝายอีก 10 แห่ง ประกอบด้วย ฝายผักหละ ฝายปงเตา ฝายฝากีบ ฝายสบแม่ต๋ำ ฝายทุ่งหอ ฝายปงผักเฮียบ ฝายทุ่งงิ้ว ฝายผักกีบ ฝายห้วยตาดและ ฝาย โทกโหยด

          โดยในการเพาะปลูกช่วงฤดูแล้ง จะสามารถส่งน้ำสู่หมู่ที่ 5, 12 ต.บ้านเอื้อม ซึ่งปลูกพืชหลายอย่างได้แก่ ถั่วลิสง, อ้อย และถั่วเหลืองส่วนในฤดูฝนราษฎรนิยมปลูกข้าวเหนียวพันธุ์ กข.6 และข้าวเหนียวพันธุ์พื้นเมือง (ข้าวดอ) ผลผลิตก่อนมีอ่างเก็บน้ำข้าวเหนียวพันธุ์พื้นเมือง มีผลผลิตเพียงประมาณ 30 ถังต่อไร่ แต่เมื่อสร้างอ่างเก็บน้ำแล้วเสร็จ และปล่อยน้ำสู่พื้นที่เพาะปลูกของราษฎรทำให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นเป็น 50 ถังต่อไร่

นับเป็นอีกหนึ่งโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่ยังผลให้เกิดความสมบูรณ์ในการประกอบอาชีพของราษฎรในพื้นที่อย่างเห็นได้เป็นรูปธรรม

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก

เว็บไซต์หนังสือพิมพ์เดลินิวส์